Συμβουλευτική Επιχειρήσεων

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών, ένας από τους κύριους “πυλώνες” προώθησης της απασχόλησης, ήταν η ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος. Υπάρχουν ήδη αρκετά προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχει η απαιτούμενη σοβαρότητα στο σχεδιασμό, οργάνωση και υλοποίηση, με αποτέλεσμα οι περισσότερες προσπάθειες να είναι εκ των προτέρων καταδικασμένες στην αποτυχία.

Ενώ είμαστε η πρώτη χώρα της ΕΕ σε ποσοστά δημιουργίας νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων παράλληλα είμαστε και η πρώτη χώρα στα ποσοστά επιχειρηματικής αποτυχίας νεοϊδρυθέντων επιχειρήσεων.

Ενας από τους κύριους λόγους αποτυχίας είναι η προχειρότητα στο σχεδιασμό και στην οργάνωση και ο υπερβολικός ατομικισμός.

Αν τα προγράμματα αυτοαπασχόλησης του ΟΑΕΔ ή του ΕΟΜΜΕΧ για Νέους Ελεύθερους Επαγγελματίες, είχαν υψηλότερες χρηματοδοτήσεις, απαιτούσαν λιγότερες γραφειοκρατικές διαδικασίες αλλά ήταν πιο αυστηρά στην αξιολόγηση των προτάσεων και απαιτούσαν ένα έστω σύντομο επιχειρηματικό σχέδιο, τα αποτελέσματα θα ήταν καλύτερα. Σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ,όταν ξεκινήσει κάποιος μια επιχειρηματική δραστηριότητα, το κράτος τον αφήνει δύο ή τρία χρόνια ανενόχλητο διότι θεωρεί ότι χρειάζεται ένα στάδιο εκκόλαψης, ωριμότητας και σταθεροποίησης, όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί. Στη χώρα μας , πέρα από ένα διαρκή χαρτοπόλεμο και συνεχές «λάδωμα» μέχρι το στήσιμο της επιχείρησης, ο πρώτος πελάτης που θα μπει στην επιχείρηση και πριν ακόμη το νεογνό σταθεί στα πόδια του, είναι συνήθως ο εφοριακός.

Ευρωπαϊκοί θεσμοί ευνοϊκών χρηματοδοτήσεων, όπως Seed capital-χρηματοδότηση νέων επιχειρηματικών ιδεών με συμμετοχή σε νέες εταιρείες και Venture capital-εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών, είναι άγνωστοι ακόμη στη χώρα μας και αφορούν κύρια σε επενδυτικές δραστηριότητες μεγάλων μεγεθών.

Επιχειρηματικότητα, Δημιουργικότητα & Καινοτομία

«imagination is more important than knowledge»

Α. Einstein.

Καλές ιδέες =Νέες ιδέες=Καινοτόμες ιδέες

Στο πλαίσιο ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, η ευρωπαϊκή επιτροπή επηρεασμένη από το «φετιχισμό» της «Νέας Οικονομίας», ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην Καινοτομία, ταυτίζει την καινοτομία με ότι έχει σχέση με τις νέες τεχνολογίες ( ηλεκτρονικό εμπόριο, Ιντερνετ, κ.λ.π.) αγνοώντας ότι, ο όρος καινοτομία στην επιχειρηματικότητα έχει άλλο περιεχόμενο, πολύ πιο πρακτικό και πιο απλό.

Αυτό που έγινε με τα προγράμματα των κοινοτικών πρωτοβουλιών, όπου η Επιτροπή ( οι υπεύθυνοι υπάλληλοι σχεδιασμού) έδινε συγκεκριμένες κατευθύνσεις και ιδέες, αφαιρώντας τη δυνατότητα για νέες ιδέες από αυτούς στους οποίους απευθυνόταν, έφερε το αντίθετο αποτέλεσμα. Οι περισσότεροι ακολουθώντας τις συγκεκριμένες οδηγίες αντέγραφαν ιδέες , φθάνοντας στο σημείο να γεμίσει η ΕΕ από τις ίδιες «καλές πρακτικές».

Στην επιχειρηματικότητα, καινοτόμες θεωρούνται οι απλές ιδέες, οι τόσο απλές που δεν μπορούν να τις σκεφθούν όλοι, παρά μόνο αυτοί που έχουν φαντασία και δημιουργικότητα παιδιού.

Μια καινοτομική Ιδέα: Ιστορία του Post-it

Τα Post-it, η τόσο απλή, καταπληκτική και πρακτική  ανακάλυψη η οποία επέφερε δισεκατομμύρια κέρδη  στην εταιρεία 3M, εφευρέθηκε όχι από κανένα επιτελείο εμπειρογνωμόνων αλλά από έναν απλό υπάλληλο ο οποίος ήταν ψάλτης σε μια θρησκευτική χορωδία και για να θυμάται κάθε φορά σε ποια σελίδα είναι ο αντίστοιχος ψαλμός τοποθετούσε σημειώσεις/χαρτάκια στις σελίδες. Με λίγα λόγια έκανε αυτό που κάναμε όλοι μας πριν ανακαλυφθούν τα Post-it. Αυτό το τόσο απλό, που δεν σκέφτηκε κανένας μας το σκέφτηκε ο άγνωστος υπάλληλος και το πρότεινε στη διεύθυνση, που είχε την ικανότητα να υλοποιεί καινοτόμες ιδέες.

Καινοτομία – ένα αγαθό που ολοένα σπανίζει ;

«Σας λέγω, πως θα πρέπει να έχει κανείς ακόμη χάος μέσα του

για να μπορέσει να γεννήσει ένα αστέρι που χορεύει.

Και σας λέγω , πως έχετε ακόμη χάος μέσα σας.»

Φ. Νίτσε

 

Ολοι μιλούν για καινοτομία την οποία συνδέουν με νέες ιδέες. Ένα αγαθό, που φαίνεται πως όσο καλύτερα οργανώνεται και εκσυγχρονίζεται η κοινωνία μας, τόσο πιο σπάνιο γίνεται. Η Καινοτομία, με τη μορφή δημιουργίας νέων ιδεών, σημαίνει πάνω απ όλα φαντασία και η φαντασία προϋποθέτει περιβάλλον ελευθερίας και έλλειψης φόβου. Και όπως θα έλεγε ο Ι. Ιλιτς ¨στο σύγχρονο σχολείο ακόμη και η φαντασία είναι εκπαιδευμέν稨, δηλαδή προγραμματισμένη, σχεδόν απαγορευμένη.

Ο γνωστός σε θέματα εκπαίδευσης, καθηγητής στο ΜΙΤ της Μασαχουσέτης και για πέντε χρόνια συνεργάτης του J. Piaget, Seymour Papert,  πιστεύει, ότι ήδη από το σχολείο, οι ενήλικες χάνουν την παιδική τους ικανότητα να σκέπτονται καινοτομικά και να δημιουργούν νέες ιδέες.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Papert  η δημιουργικότητα, η ευρηματικότητα και η καινοτομική σκέψη προϋποθέτουν  ελευθερία και  φαντασία , δύο πράγματα, που στις σύγχρονες και ορθολογικά δομημένες κοινωνίες σπάνια συναντώνται σε ενήλικες  και μόνο στα παιδιά βρίσκονται σε αφθονία.. Η ελευθερία και η φαντασία είναι έμφυτες ικανότητες οι οποίες με την ενηλικίωση και την ενσωμάτωση σε ένα πειθαρχημένο και ορθολογικά δομημένο περιβάλλον-σύστημα αδρανοποιούνται εγκλωβισμένες στο υποσυνείδητο.

Ολες οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες, μη εξαιρουμένης και της Microsoft, όταν θέλουν να δημιουργήσουν νέες ιδέες για προϊόντα, και μεθόδους παραγωγής και προώθησης, διοργανώνουν ομαδικά παιχνίδια μπάσκετ, ποδοσφαίρου, κ.α των ανωτέρων στελεχών τους και κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού συζητούν και αναπτύσσουν ιδέες με τη μορφή  καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η ενέργεια αυτή στηρίζεται στη διαπίστωση ότι: κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού οι ενήλικες ανακαλύπτουν την παιδικότητά τους και συμπεριφέρονται και σκέπτονται σαν παιδιά, δηλαδή ελεύθερα και με φαντασία δημιουργικότητας.

 

Καινοτομία – Μια ευκαιρία για τους Ελληνες ;

«ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΕΙ ΠΑΙΔΕΣ ΕΣΤΕ» ( Πλάτων)

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, ένας Αιγύπτιος ιερέας είπε κάποτε στον Σόλωνα «εσείς οι Ελληνες είστε πάντα νέοι στην ψυχή….είστε πάντα παιδιά». Οι Αρχαίοι  πρόγονοί μας της αμφισβήτησης και της απομυθοποίησης των πάντων, δίκαια χαρακτηρίζονται από  πολλούς ιστορικούς «σαν μεγάλα παιδιά». Απ αυτό ορμώμενος ο Γερμανός ποιητής Schiller είπε το γνωστό: «Ο άνθρωπος, μόνο τότε είναι ολοκληρωμένος άνθρωπος, όταν παίζει». Και όταν λέμε παιχνίδι εννοούμε φυσικά το ομαδικό και όχι το ηλεκτρονικό παιχνίδι. Ισως αυτό να είναι και το μυστικό «κλειδί» του πλούτου των Αρχαίων Ελλήνων σε καινοτόμες, πρωτοποριακές και «τρελές» (χωρίς άμεσο χρησιμοθηρικό πρακτικό όφελος) για την εποχή τους ιδέες,  διότι χρειάσθηκε να περάσουν αιώνες μέχρι να κατανοηθεί η άμεση πρακτική τους σημασία.

Σύμφωνα με την “Εκθεση μάθησης” της Λέσχης της Ρώμης: (3) «συγκεντρωτισμός και μή απαραίτητη ιεραρχία περιορίζουν την καινοτόμο μάθηση και σκέψη. Αν οι κοινωνίες δεν αλλάξουν συμπεριφορά μάθησης, αν δηλαδή δεν περάσουν από τη μορφή της μη συνειδητής αποδοχής και προσαρμογής στη μορφή της συνειδητής και ενεργού επιρροής των γεγονότων, δεν θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα  περίπλοκα προβλήματα του μέλλοντος».

Οι  περισσότεροι «ειδικοί» γύρω από την Ψηφιακή Κοινωνία», ισχυρίζονται ότι το μέλλον ανήκει σ αυτούς που έμαθαν να συνεργάζονται σε δίκτυα και σε αυτούς που σκέπτονται καινοτομικά. Αφού λοιπόν σε συνεργασίες δεν είμαστε και οι καλύτεροι, ας εκμεταλλευτούμε τουλάχιστον το συγκριτικό μας πλεονέκτημα, το δημιουργικό & καινοτόμο τρόπο σκέψης μας.

Δυστυχώς όμως, όπως δείχνουν οι εκθέσεις της ΕΕ, «σε θέματα καινοτομίας βρισκόμαστε χαμηλότερα από το μέσο κοινοτικό όρο», διότι εκτός όλων των άλλων,  η καινοτομία θέλει και χρήματα, πολλά χρήματα για την εκπαίδευση.

Καλό Management – Επιχειρείν

Λέγεται πως τα βιβλία με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία,  μετά βέβαια τη βίβλο και το κομμουνιστικό μανιφέστο, είναι αυτά που έχουν σαν θέμα: συμβουλές για ένα  καλύτερο  Management. Υπάρχουν ήδη τεστ αυτοαξιολόγησης για να διαπιστώσει κανείς αν είναι γεννημένος για επιχειρηματίας ή μάνατζερ σε επιχείρηση. Τα περισσότερα είναι γραμμένα από θεωρητικούς ή αποτυχημένους μάνατζερ. Αν ήταν τα πράγματα τόσο απλά θα «επιχειρούσαν» όλοι.

Μετά τις συνεχείς πτωχεύσεις και τις τελευταίες απάτες δημιουργικής λογιστικής σε επιχειρήσεις Αμερικής & Ευρώπης, όπου οι πρωταίτιοι ήταν συνήθως οι μέχρι χθές πολυδιαφημιζόμενοι και ακριβοπληρωμένοι νέοι μάνατζερ, οποιεσδήποτε συμβουλές μέσω βιβλίων για ένα καλό  Management θεωρούνται πλέον  ανοησίες.

Υπάρχουν βέβαια κάποιοι κανόνες και αρχές καλού  Management, όπως και κάποιες έμφυτες ή επίκτητες ικανότητες που πρέπει να έχει αυτός που θα δοκιμάσει την τύχη του σαν επιχειρηματίας. Η πείρα αποδεικνύει καθημερινά, ότι ειδικά στην επιχειρηματική δραστηριότητα, αυτοί που πίστεψαν ότι όλα μαθαίνονται από βιβλία και σπουδές και πέτυχαν επιχειρηματικά, αποτελούν την εξαίρεση. Το αν κάνεις ή όχι για επιχειρηματίας δε θα το μάθεις από βιβλία ούτε θα στο δείξει κανένα τεστ. Θα επιχειρήσεις να το διαπιστώσεις ο ίδιος στην πράξη. Αλλιώς δε θα μιλάγαμε  για επιχειρηματικό ρίσκο .

Τελευταίες έρευνες για την αποτυχία επιχειρηματικών δραστηριοτήτων οδηγούν στο συμπέρασμα, ότι οι περισσότερες επιχειρηματικές αποτυχίες έχουν σαν κύρια αφετηρία τις παρακάτω αιτίες:

  1. Έλλειμμα εξειδίκευσης των ιδρυτών και συνεργατών στο συγκεκριμένο πεδίο
  2. Λανθασμένη εκτίμηση της αγοράς.
  3. Μικρή οικονομική επιφάνεια (ίδια κεφάλαια) και αδυναμίες άλλων

χρηματοδοτικών δυνατοτήτων.

  1. Έλλειμμα σε σύγχρονο εξοπλισμό και τεχνολογικές δυνατότητες.